Handreiking Belastingdienst: jouw ANBI steunt een andere organisatie

In de kamerbrief van 1 juni 2026 was het een van de onderwerpen: ANBI’s die niet-ANBI’s steunen. Mag dat wel? Ook in de praktijk merkten wij dat dit onderwerp steeds meer de aandacht kreeg, zowel bij de Belastingdienst als bij de ANBI’s zelf. 

In 2025 voerde HVK Stevens nog een procedure over dit onderwerp, die bij de rechtbank werd gewonnen. De Belastingdienst trok haar hoger beroep eerder dit jaar in, wat leidde tot een succes voor onze cliënt. Dit liet al zien dat de Belastingdienst zijn al te strenge interpretatie van de wet langzamerhand liet varen. 

Op 14 september 2026 publiceerde de Belastingdienst een praktische handreiking voor ANBI's die andere organisaties financieel ondersteunen. Die geeft vooral praktische handvatten voor het steunen van niet-ANBI’s. Wat ons betreft een welkome verduidelijking.

Inleiding

De handreiking maakt onderscheid tussen twee situaties. 

Steunt jouw ANBI een andere ANBI? Dan is een goede besteding in beginsel al geborgd, omdat de ontvangende organisatie zelf ook aan de ANBI-regels is gebonden en haar geld nagenoeg volledig algemeen nuttig moet besteden.

Verliest de ontvanger tussentijds de ANBI-status, dan gelden de onderstaande voorwaarden alsnog.

Steunt uw ANBI een organisatie zonder ANBI-status? Dan geldt een verplichting om aannemelijk te maken dat het geld wordt besteed in lijn met jouw eigen algemeen nuttige doelstelling. Dit geldt zowel voor bijdragen aan (1) een specifiek project als (2) voor algemene bijdragen aan een organisatie. 

Steunen van niet-ANBI's: projectfinanciering

Vaak verlenen ANBI's steun voor specifiek omschreven projecten of activiteiten. Een ANBI moet dan zelf kunnen laten zien dat de gesteunde organisatie de gelden besteedt volgens haar eigen algemeen nuttige doelstelling (de doelstelling van de ANBI):

• aan de hand van een projectadministratie; of

• doordat de ANBI kan laten zien dat er vooraf afspraken zijn gemaakt over de besteding van haar bijdrage en ziet erop toe dat het geld ook daadwerkelijk daarvoor wordt gebruikt (eventueel met een terugbetalingsverplichting indien de besteding niet conform de gemaakte afspraken is).

Steunen van niet-ANBI's: algemene steun

De Belastingdienst gaat ook in op algemene bijdragen. Denk hierbij aan een algemene bijdrage voor een NGO in het buitenland. 

De bewijslast om aannemelijk te maken dat dit geld (ook) algemeen nuttig wordt besteed is dan zwaarder. De Belastingdienst geeft diverse handvatten om dit te doen aan de hand van drie vragen:

A. Wie steun je; dus wie is de ondersteunde organisatie?

B. Welke afspraken maak je met die ondersteunde organisatie?

C. Hoe houd je zicht op de besteding van het geld door de ondersteunde organisatie?

A. De organisatie die je steunt

• Sluiten haar activiteiten aan bij jouw doelstelling?
• Heb je vooraf onderzoek gedaan naar haar doelstelling, activiteiten, bestuurssamenstelling en financiële situatie?
• Staat zij onder toezicht van een onafhankelijke instantie?
• Leg je bevindingen bij voorkeur schriftelijk vast.

B. De afspraken die je maakt

• Leg afspraken schriftelijk vast waarvoor de bijdrage wel en niet mag worden gebruikt.
• Maak bij meerjarige steun afspraken over tussentijdse betalingen en informatieverplichtingen.
• Spreek vooraf af wat er gebeurt bij onverwachte situaties, zoals een wijziging van activiteiten of onjuiste of onjuiste besteding, bijvoorbeeld via een terugbetalingsverplichting. 

C. Hoe je zicht houdt op de besteding

• Vraag periodiek financiële informatie op, zoals een jaarrekening, activiteitenverslag of voortgangsrapportage.
• Overweeg de bijdrage in termijnen te verstrekken en pas na controle van de besteding de volgende betaling te verrichten.
• Vraag bij grotere bedragen om een accountantsverklaring of een controle door een onafhankelijke deskundige. 

De genoemde omstandigheden vormen geen verplichte checklist. U kunt ook op een andere manier aannemelijk maken dat het geld in lijn met uw doelstelling wordt besteed. De Belastingdienst beoordeelt steeds het geheel van feiten en omstandigheden. 

Zoals in het schema weergegeven op de website van de Belastingdienst:

Bron: Belastingdienst

Tenslotte

De handreiking is een stap naar meer duidelijkheid voor ANBI's die andere organisaties ondersteunen. Tegelijkertijd roept dit ook vragen op, vooral bij de algemene steun. Voor projectsteun biedt de handreiking goede richtlijnen die aansluiten bij bestaand beleid. Bij algemene steun schiet de handreiking echter nog tekort. De tweede vraag over het onderzoek naar de doelstelling en activiteiten van de gesteunde organisatie, biedt op zichzelf onvoldoende houvast. In de praktijk zal daarom moeten worden teruggevallen op jurisprudentie en andere bronnen. Positief is anderzijds dat de checklist op zichzelf als safe harbour lijkt te fungeren. Als alle vragen en documenten op de juiste wijze zijn ingevuld, zou het blokje 'overige omstandigheden' niet meer relevant hoeven zijn.

Voor nadere vragen, bijvoorbeeld over het onderzoek naar de gesteunde organisatie, kun je gerust contact met ons opnemen. Op basis van onze praktijkervaring kunnen wij je hier nader over informeren.